દિલ્હીની એક અદાલતે સોમવારે 2019 માં સંગમ વિહારમાં એક મહિલા પર એસિડ ફેંકવાના આરોપી ચાર પુરુષોને નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા, જ્યારે કાર્યવાહીના કેસમાં અનેક છટકબારીઓ દર્શાવી હતી જેમાં તેણે કહ્યું હતું કે તેમની ઓળખ અને સંડોવણી વાજબી શંકાની બહાર સ્થાપિત કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
સાકેત કોર્ટના એડિશનલ સેશન્સ જજ (ASJ) હરગુરવરિન્દર સિંહ જગ્ગીએ આ ચુકાદો સંભળાવ્યો હતો, જેમાં પ્રીત પાલ, તેના પિતા રમેશ, સુરેશ ચંદ અને બબલુ કુમારને કલમ 326B (સ્વેચ્છાએ એસિડ ફેંકવા અથવા ફેંકવાનો પ્રયાસ), 195A (કોઈપણ વ્યક્તિને ખોટા પુરાવા આપવાની ધમકી આપવી) અને 500-I6 હેઠળ આરોપોમાંથી નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
આ કેસ 9 જુલાઈ, 2019 નો છે, જ્યારે ફરિયાદી પર કથિત રીતે એસિડ જેવા પદાર્થ વડે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો જ્યારે તે સંગમ વિહારમાં શિવ મંદિર પાસે ઘરે પરત ફરી રહી હતી.
ફરિયાદ પક્ષના જણાવ્યા મુજબ, પ્રીત પાલ, તેના પિતા રમેશ, સુરેશ ચંદ અને બબલુ કુમાર નામના ચાર માણસો બે મોટરસાઇકલ પર આવ્યા અને કથિત રીતે તેણીની પીઠ અને કમર પર પદાર્થ ફેંકી દીધો.
આ પણ વાંચો:પતિ પર એસિડ વડે હુમલો કરવાના આરોપમાં મહિલાની ધરપકડ
ફરિયાદ પક્ષે આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ હુમલાનો હેતુ ફરિયાદી પર પ્રીત પાલ સામેનો અગાઉનો પ્રોટેક્શન ઓફ ચિલ્ડ્રન ફ્રોમ સેક્સ્યુઅલ ઓફેન્સીસ (POCSO) કેસ પાછો ખેંચવા માટે દબાણ કરવાનો હતો, જેમાં આરોપીએ તેને અન્ય એસિડ એટેક અથવા તેની પુત્રીના મૃત્યુની ધમકી આપી હતી.
‘એફઆઈઆર દાખલ કરવામાં 18 મહિનાનો અસ્પષ્ટ વિલંબ’
કોર્ટ તેના ચુકાદામાં, તપાસ પર ભારે નીચે આવી, ખાસ કરીને પ્રથમ માહિતી અહેવાલ (એફઆઈઆર) ની નોંધણી કરવામાં “અસ્પષ્ટ 18-મહિનાના વિલંબ” પર. તેમાં નોંધ્યું છે કે કથિત હુમલો 9 જુલાઈ, 2019 ના રોજ થયો હતો, અને પોલીસે ફરિયાદીનું નિવેદન નોંધ્યું હતું અને તે જ દિવસે તેણીની તબીબી તપાસનો અહેવાલ એકત્રિત કર્યો હતો, જો કે, એફઆઈઆર 7 જાન્યુઆરી, 2021 ના રોજ જ નોંધવામાં આવી હતી.
“કથિત ગુનો 9 જુલાઈ, 2017 ના રોજ થયો હતો… છતાં FIR 7 જાન્યુઆરી, 2021 ના રોજ નોંધવામાં આવી હતી – 18 મહિનાના અસાધારણ અંતરાલ પછી,” કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે તપાસ અધિકારીએ સ્વીકાર્યું હતું કે વિલંબના કારણ વિશે તેમને “કોઈપણ જાણકારી નથી”.
અદાલતે જણાવ્યું હતું કે અસ્પષ્ટ વિલંબ “પરામર્શ, વિચાર-વિમર્શ અને ખોટા સૂચિતાર્થ માટે પૂરતો સમય આપે છે, જે કાર્યવાહીની સ્વયંસ્ફુરિતતાના મૂળ પર પ્રહાર કરે છે.”
ન્યાયાધીશને ફરિયાદીનો કેસ પણ ફરિયાદી, તેના એકમાત્ર સાક્ષી પર ભારે નિર્ભર હોવાનું જણાયું હતું, જેની જુબાનીમાં તેણે કહ્યું હતું કે “ભૌતિક નબળાઈઓથી પીડાય છે”.
ઊલટતપાસમાં શું બહાર આવ્યું
કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે મહિલાએ ઊલટતપાસ દરમિયાન કબૂલ્યું હતું કે તેણીની પીઠ પર બળતરાની લાગણી અનુભવ્યા પછી જ તે ફેરવાઈ ગઈ હતી.
“આમ, તેણીએ વાસ્તવમાં જોયું ન હતું કે તેના પર પ્રવાહી કોણે ફેંક્યું. તેણીનો દાવો કે પ્રીત પાલ બોટલ ધરાવે છે તે હકીકત પછીની ધારણા છે,” કોર્ટે કહ્યું.
અદાલતે ઘટના સ્થળ અને સાઇટ પ્લાનની તૈયારી વચ્ચેના વિરોધાભાસને આગળ ધ્વજાંકિત કર્યો.
“ફરિયાદીએ કહ્યું કે તેણીએ ઘટના પછી સ્થળની મુલાકાત લીધી ન હતી, જ્યારે જાન્યુઆરી 2021 માં તૈયાર કરાયેલ સાઇટ પ્લાનમાં તેણીની સહી હતી,” કોર્ટે નોંધ્યું હતું.
ન્યાયાધીશે એ પણ અવલોકન કર્યું કે ફરિયાદીએ કહ્યું કે તે હિન્દી અથવા અંગ્રેજી ન તો વાંચી કે લખી શકતી હતી અને તેણે પોતે ફરિયાદનો મુસદ્દો તૈયાર કર્યો નથી, જ્યારે તપાસ અધિકારીઓ સ્પષ્ટ કરી શક્યા નથી કે તેની લેખિત સામગ્રી કોણે લખી છે.
તપાસ, કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે, સંભવિત સમર્થન પુરાવા સુરક્ષિત કરવામાં પણ નિષ્ફળ રહી હતી.
“જોકે ફરિયાદીએ જણાવ્યું હતું કે પાંચથી સાત પસાર થતા લોકો એકઠા થયા હતા અને તેના પર પાણી રેડવામાં મદદ કરી હતી, પોલીસે તેમાંથી કોઈની તપાસ કરી ન હતી. મંદિર અથવા નજીકની દુકાનોમાંથી કોઈ સીસીટીવી ફૂટેજ એકત્રિત કરવામાં આવ્યા ન હતા અને કોઈ કૉલ-વિગતવાર રેકોર્ડ અથવા સેલ-ટાવર સ્થાન ડેટા મેળવવામાં આવ્યા ન હતા,” કોર્ટે જણાવ્યું હતું.
“તપાસ એજન્સી ગુના દરમિયાન કથિત રીતે ઉપયોગમાં લેવાયેલી એસિડની બોટલ, કન્ટેનર અથવા મોટરસાયકલને પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ,” કોર્ટે કહ્યું.
આ પણ વાંચો: દિલ્હીમાં મહિલાએ ભૂતપૂર્વ પાર્ટનર પર ‘હુમલો, છેડતી’નો આરોપ લગાવ્યો
પુરાવાની મુશ્કેલીઓ ઉમેરતા, કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે ફરિયાદીના બળેલા કપડાં, જેમાં હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ માટે સકારાત્મક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, તે 23 ઓગસ્ટ, 2024 ના રોજ માલખાના નઝરત શાખામાં લાગેલી આગમાં નાશ પામ્યા હતા.
‘કોર્ટને સીધા શારીરિક નિરીક્ષણથી વંચિત રાખવું’
કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે ટ્રાયલ દરમિયાન કપડાનું ઉત્પાદન અથવા ઓળખ કરવામાં આવી ન હતી, “કોર્ટને સીધી શારીરિક તપાસથી વંચિત કરી અને બચાવ માટે પૂર્વગ્રહ રાખ્યો.”
જ્યારે ફરિયાદ પક્ષે આરોપ મૂક્યો હતો કે હુમલો મહિલાને પ્રીત પાલ સામેનો અગાઉનો POCSO કેસ પાછો ખેંચવા માટે દબાણ કરવાનો હતો, તેમ છતાં, કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે પ્રીત પાલે એક પ્રમાણિત ચુકાદો રજૂ કર્યો હતો જે દર્શાવે છે કે તે માર્ચ 2025 માં તે કેસમાં નિર્દોષ છૂટી ગયો હતો, તેમજ તેની અને ફરિયાદી વચ્ચેના વિવાદો સંબંધિત PCR રેકોર્ડ્સ.
ચુકાદામાં નોંધવામાં આવ્યું હતું કે આ પુરાવાએ વ્યક્તિગત દુશ્મનાવટનો ઇતિહાસ દર્શાવ્યો હતો અને તેને “ખોટા સૂચિતાર્થ માટે અનિવાર્ય કારણ” તરીકે વર્ણવ્યું હતું.
રમેશ અને સુરેશ ચંદ માટે, અદાલતે શોધી કાઢ્યું હતું કે “તેમની અલીબી બિનસલાહભર્યા રહી હતી”.
“ગામના એક ભૂતપૂર્વ વડાએ સત્તાવાર ગ્રામ પંચાયત અને મનરેગાના રેકોર્ડ રજૂ કર્યા હતા જે દર્શાવે છે કે બંને પુરુષો કથિત હુમલાની તારીખે ઉત્તર પ્રદેશના મથુરામાં મજૂર તરીકે કામ કરતા હતા,” કોર્ટે નોંધ્યું હતું.
જ્યારે કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે ફરિયાદી રાસાયણિક રીતે દાઝી ગઈ હતી અને ફોરેન્સિક રિપોર્ટ તેના કપડા પર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડની પુષ્ટિ કરે છે, તે એવું માને છે કે ફરિયાદી પક્ષ હજી પણ એ સ્થાપિત કરવામાં નિષ્ફળ ગયો છે કે હુમલો કોણે કર્યો હતો અથવા ચારેય આરોપીઓના કથિત સામાન્ય ઇરાદાને સાબિત કરી શક્યા નથી.
“ધારા 326B IPC ના આવશ્યક ઘટકો અપ્રમાણિત રહે છે કારણ કે વાસ્તવિક ફેંકનારની ઓળખ અસ્થાયી છે,” તેણે ઉમેર્યું હતું કે રમેશ, સુરેશ અથવા બબલુ સામે કોઈ ચોક્કસ સ્પષ્ટ કૃત્ય સાબિત થયું નથી.
આ પણ વાંચો:હિસાર કોર્ટે એસિડ હુમલાના દોષિતને આજીવન કેદની સજા ફટકારી છે
ધાકધમકી અને સાક્ષી-ધમકાવવાના આરોપો પર, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આરોપોમાં પણ સ્વતંત્ર સમર્થનનો અભાવ હતો અને “વાજબી શંકાથી પરના પુરાવાના ધોરણોને પૂર્ણ કરતા નથી”.
પરિણામે, અદાલતે એવું માન્યું હતું કે ફરિયાદ પક્ષ “ચાર્જિસ સાબિત કરવામાં ખરાબ રીતે નિષ્ફળ” રહ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે આરોપીઓ “વ્યાપક શંકા, પ્રણાલીગત તપાસની ક્ષતિઓ, ન સમજાય તેવા વિલંબ અને અખંડિત સંરક્ષણ પુરાવા” ના લાભ માટે હકદાર હતા.
ચારેય આરોપીઓને વ્યક્તિગત બોન્ડને આધીન નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.
