વિદેશ પ્રધાન એસ જયશંકરે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે ભારત-અમેરિકાના સંબંધો વેપાર વાટાઘાટોની ગતિ અને જટિલતા, ટેરિફની અનિશ્ચિતતા અને આતંકવાદથી ઉદ્ભવતા ભારતની ચિંતાઓ અંગેના મતભેદોને કારણે “બમ્પ”નો સામનો કરી રહ્યા છે. પાકિસ્તાન.
તેમણે કહ્યું કે આતંકવાદ પર ભારતની ચિંતાઓની પૂરતી સમજણ અથવા કદરનો અભાવ તેના ભાગીદારો સાથેના તેના સંબંધોને અસર કરી શકે છે, કારણ કે તેમણે નવી દિલ્હી અને વોશિંગ્ટન વચ્ચેના સંબંધોની બદલાતી ગતિશીલતા અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી.
ભૂતપૂર્વ યુએસ રાજદ્વારી ડેનિયલ રસેલ સાથે ન્યૂયોર્કમાં એશિયા સોસાયટીના કાર્યક્રમમાં બોલતા, જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે ભારતના આર્થિક માળખાએ વેપાર વાટાઘાટોને શરૂઆતમાં અપેક્ષા કરતાં વધુ જટિલ બનાવી છે, જ્યારે યુએસ ટેરિફ માળખામાં ફેરફારોએ અનિશ્ચિતતાનું બીજું સ્તર ઉમેર્યું છે.
જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે, “સંબંધમાં તેની મુશ્કેલીઓ આવી છે, હું કહીશ, મુખ્યત્વે વેપાર વાટાઘાટોની ગતિ અને જટિલતાને કારણે.”
તેમણે કહ્યું કે ભારતના નાના ઉત્પાદકો, કૃષિ ઉત્પાદકો અને કારખાનાઓના વિશાળ આધારનો અર્થ એ છે કે વેપાર કરારની વાટાઘાટોમાં જટિલ હિતોના સંબોધનનો સમાવેશ થાય છે.
જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે વેપાર કરાર પર હવે “વધુ કે ઓછી સમજણ” છે, પરંતુ મુખ્ય પ્રશ્ન એ હતો કે યુએસ બાજુએ શું બદલાયું છે.
“આજે, હું કહીશ કે વેપાર કરાર પર વધુ કે ઓછી સમજણ છે. પરંતુ પ્રશ્ન ખરેખર એ છે કે યુએસ બાજુએ શું બદલાયું છે,” તેમણે કહ્યું.
જયશંકરે પારસ્પરિક ટેરિફને હટાવવામાં આવ્યા પછી યુએસ ટેરિફ ફ્રેમવર્કમાં ફેરફારો તરફ ધ્યાન દોર્યું, કહ્યું કે આ હેઠળ નવી પ્રક્રિયા કલમ 301 હજુ ખુલી રહી હતી.
ભારત માટે આતંકવાદ મુખ્ય ચિંતાનો વિષય છે
જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે આતંકવાદ એ ભારતની પ્રાથમિક ચિંતાઓમાંની એક છે, ખાસ કરીને કારણ કે તેમણે “દશકો” હુમલાઓનું વર્ણન કર્યું છે. પાકિસ્તાન.
જયશંકરે કહ્યું, “ભારતમાં અમારા માટે આતંકવાદનો મુદ્દો જે ખાસ મહત્વનો છે. “અમને લાગે છે કે એક દેશ તરીકે, કદાચ એવા બહુ ઓછા દેશો છે કે જેઓ ઘણા દાયકાઓથી ઇરાદાપૂર્વકની, સભાન નીતિના ભાગ રૂપે પાડોશી પાસેથી આતંકવાદનો ભોગ બન્યા છે.”
તેમણે કહ્યું કે આતંકવાદ અંગે ભારતની ચિંતાઓની પૂરતી સમજણ અથવા કદરનો અભાવ ભાગીદાર દેશો સાથેના તેના સંબંધોને પણ અસર કરી શકે છે.
“જો કોઈ વસ્તુ જે આપણા માટે આટલી ઊંડી મહત્વની છે, તેના વિશે પૂરતી સમજણ અથવા પ્રશંસા અથવા સહાનુભૂતિ નથી, તો મને લાગે છે કે તે પણ સમસ્યા ઊભી કરે છે,” તેમણે કહ્યું.
“જો મારી પ્રાથમિક ચિંતાઓમાંની એક મારા જીવનસાથી દ્વારા સંપૂર્ણ રીતે પ્રશંસા કરવામાં આવતી નથી, તો સ્પષ્ટપણે સંબંધ પર તેની અસર છે,” તેણે ઉમેર્યું.
જયશંકરની ટિપ્પણીઓ ભારત-યુએસ સંબંધોમાં અનિશ્ચિતતાના સમયગાળાની વચ્ચે આવે છે, જેમાં બંને દેશો વેપાર કરાર પર વાટાઘાટ કરી રહ્યા છે જ્યારે ટેરિફ અંગેના મતભેદો અને અન્ય મુખ્ય શક્તિઓ સાથેના સંબંધો અંગેના તેમના સંબંધિત અભિગમોમાં મતભેદોનો પણ સામનો કરે છે.
પણ વાંચો | વેપાર કરાર ભારત-યુએસ સંબંધોને ‘સારા’ બનાવવામાં યોગદાન આપી શકે છે: EAM જયશંકર
ભારતની ‘વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા’ પર જયશંકર
જયશંકરે અમેરિકા સાથે ભારતના સંબંધોના બદલાતા સ્વભાવ વિશે પણ વાત કરી હતી વોશિંગ્ટનબહુવિધ દેશો સાથેની સગાઈ.
તેમણે કહ્યું હતું કે યુ.એસ.માં એક વખત એક વાર્તા હતી કે ભારત પાસે “ઘણા બધા વિકલ્પો” ન હોવા જોઈએ અને તેણે મુખ્યત્વે વોશિંગ્ટન સાથેના તેના સંબંધો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.
“આજે તે ઢોંગ ઘટી ગયો છે,” જયશંકરે કહ્યું, “દરેક વ્યક્તિ ખુલ્લેઆમ બીજા બધા સાથે વ્યવહાર કરે છે”.
તેમણે કહ્યું કે વિશ્વ એક બહુધ્રુવીય પ્રણાલી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જેમાં દેશો એક સાથે અનેક ભાગીદારો સાથે સંબંધો જાળવી રહ્યા છે.
ચીન, રશિયા, યુક્રેન, એશિયા અને યુરોપ સાથેના તેના સંબંધોનું સંચાલન કરતા યુ.એસ.નો ઉલ્લેખ કરતા જયશંકરે કહ્યું, “લોકો અમારા વિશે શું કહેતા હતા, વોશિંગ્ટન આજે ખૂબ જ ઉત્સાહથી પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યું છે.”
“તેથી વાસ્તવમાં, વોશિંગ્ટન એ કરી રહ્યું હતું જે ભારતે પ્રેક્ટિસ કર્યું હતું,” તેમણે ઉમેર્યું.
UNGAમાં જયશંકરનો પાકિસ્તાન પર હુમલો
જયશંકરની ટિપ્પણી પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાનની આકરી ટીકા કર્યાના દિવસો પછી આવી છે શહેબાઝ શરીફ ન્યુયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં.
શરીફનું નામ લીધા વિના, જયશંકરે કહ્યું કે પાકિસ્તાને યુએનજીએ સમક્ષ “તથ્યોને ખોટી રીતે રજૂ કર્યા” અને ઈસ્લામાબાદને “આતંકવાદનો સીરીયલ પ્રેક્ટિશનર” ગણાવ્યું.
“ગઈકાલે, આતંકવાદના એક સીરીયલ પ્રેક્ટિશનરે આ એસેમ્બલી સમક્ષ તથ્યોને ખોટી રીતે રજૂ કર્યા. આતંકવાદને સામાન્ય બનાવવા અને તેના પરિણામોથી પ્રતિરક્ષાનો દાવો કરવા માટે દલીલો કરવામાં આવી હતી. તે ટકી શકશે નહીં. આપણી જાતને બચાવવાના અમારા અધિકારનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે,” જયશંકરે કહ્યું.
“આતંકવાદ સાથે મિત્રતા અને સદ્ભાવના સહઅસ્તિત્વ ન હોઈ શકે. તે આતંકવાદના ગુનેગાર માટે તેના માર્ગો સુધારવા માટે છે,” તેમણે ઉમેર્યું.
શરીફે તેમના યુએનજીએના સંબોધનમાં મે 2025માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાર દિવસીય સૈન્ય મુકાબલોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ઓપરેશન સિંદૂર. તેમણે કહ્યું કે પાકિસ્તાને યુએન ચાર્ટરના અનુચ્છેદ 51 હેઠળ તેના “સ્વ-રક્ષણના સહજ અધિકાર”નો ઉપયોગ કર્યો છે. તેણે પાકિસ્તાનની સશસ્ત્ર દળોની પણ પ્રશંસા કરી અને મુકાબલો દરમિયાન “સમયસર હસ્તક્ષેપ” માટે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને શ્રેય આપ્યો.
ભારતે જાળવી રાખ્યું છે કે મે 2025નો યુદ્ધવિરામ નવી દિલ્હી અને ઈસ્લામાબાદ વચ્ચે કોઈ તૃતીય પક્ષની મધ્યસ્થી વિના સીધા સંચાર દ્વારા થયો હતો.
સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં મુત્સદ્દીગીરી
જયશંકરે એમ પણ કહ્યું કે મુત્સદ્દીગીરી હવે માત્ર સરકારો, નેતાઓ, મંત્રીઓ અથવા રાજદ્વારીઓ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી નથી, સોશિયલ મીડિયા યુગમાં લોકોના અભિપ્રાય વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
“વિદેશ નીતિ અથવા મુત્સદ્દીગીરી આજે માત્ર રાજ્યો અથવા નેતાઓ અથવા મંત્રીઓ અથવા તો રાજદ્વારીઓ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી વસ્તુ નથી,” તેમણે કહ્યું.
